Diagnoses: zin of onzin?

Vandaag woonde ik de reflectiedag “What’s in a name?” bij, georganiseerd door het VCLB (http://www.vclb-koepel.be/?n=10039), waarin gereflecteerd werd over het nut van “etiketjes”. Een thema dat ik zeer relevant vind, omdat ik me tijdens mijn eigen onderzoek in het buitengewoon basisonderwijs type 3 (voor kinderen met gedrags- en emotionele problemen) zelf vaak vragen gesteld heb bij de diagnoses van vele kinderen. En dit omwille van verschillende opvallende vaststellingen:

1) in het begin van het onderzoek hebben we zowel de ouders als de psycho-pedagogisch medewerkers van de deelnemende scholen gevraagd welke diagnoses reeds werden vastgesteld bij 85 geselecteerde kinderen. Opvallend was dat de diagnoses vermeld door ouders en psychologen/orthopedagogen niet altijd overeenkwamen. Dit leek er op te wijzen dat niet alle ouders volledig op de hoogte zijn van wat er in de dossiers van hun kinderen vermeld staat. Daarnaast leken niet alle ouders te begrijpen waar het precies om ging.

2) bij enkele van de 85 kinderen was volgens de psycho-pedagogisch medewerkers in het tweede trimester van het schooljaar (nog) geen officiële diagnose vastgesteld. Als schoolpsycholoog was ik hier verrast over, omdat een inschrijvingsverslag inclusief attest (dat in principe uitgereikt wordt na diagnostiek) een bijkomende voorwaarde is voor de toelating van een leerling in het buitengewoon onderwijs (zie Art. 15. § 1. van het Decreet Basisonderwijs van 25/02/1997: http://www.ond.vlaanderen.be/edulex/database/document/document.asp?docid=12254#135300).

3) meer dan de helft van de 85 kinderen had niet één maar meerdere diagnoses (tot in totaal 5 diagnoses!). Die vaststelling is opzienbarend en tegelijkertijd onrustwekkend, maar roept vooral vele prangende vragen op. Wat is het nut of de meerwaarde van de toekenning van meerdere diagnoses aan eenzelfde kind? Wat draagt elke diagnose nog bij bovenop de vorige? En vooral: in hoeveel verschillende hokjes moet een kind passen om de zorg te krijgen waar het nood aan heeft?

Want dat was de vraag waar het op de reflectiedag “What’s in a name?” allemaal om draaide: Zijn al die diagnoses effectief nodig om tegemoet te komen aan de behoeften van het kind en het de zorg te bieden die het nodig heeft? Of is het ook mogelijk om de nodige zorg te bieden zonder diagnoses centraal te stellen als toegangssleutels (zoals misschien het geval was voor die enkele leerlingen zonder diagnose in mijn onderzoek)?

De sprekers tijdens deze reflectiedag boden in ieder geval voldoende inspiratie om te streven naar een mentaliteitswijziging van het centraal stellen van diagnoses naar het centraal stellen van de behoeften van de leerling voor het aanbieden van zorg. En met het organiseren van deze dag toonde het VCLB aan dat ze al goed op weg zijn om hier aan mee te werken… Maar er is nog een lange weg te gaan, zoals dat meestal het geval is bij mentaliteitswijzigingen.

In een volgend onderzoek zal ik samen met enkele collega’s de redenen voor het inschakelen van buitenschoolse hulpverlening in Vlaanderen in kaart brengen (en o.a. in welke mate diagnoses hier een rol in spelen). Ik ben alvast benieuwd…

Advertenties

Een Reactie op “Diagnoses: zin of onzin?

  1. Tjonge, onthutsende vaststellingen! Ik sluit mij volledig aan bij deze ‘mentaliteitswijziging’. Het lijkt me erg belangrijk terug oog te krijgen voor het individuele kind dat leeft in de chaos van diagnoses waar precies niemand meer het fijne van weet.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s