De “online”-generatie: Waar leidt dit toe?

ACTUEELno wifi

De video van Gary Turk die op 25 april gepost werd op Youtube, deed al heel wat stof opwaaien. Deze 5-minuten durende video kaart de invloed van sociale media aan, samen met de negatieve impact die onze mobieltjes, iPads en Tablets kunnen hebben op onze reële sociale relaties en de kwaliteit van ons leven. De video werd in 20 dagen al meer dan 37 miljoen keer bekeken. Ook ik was erg onder de indruk van deze video, waardoor ik besloot in deze blog niet over mijn eigen wetenschappelijk onderzoek te schrijven, maar eerder te reflecteren over dit thema.

Bekijk de video hier:

Het is een feit: iPhones en smartphones zijn momenteel overal te zien. Op straat, in de trein, in een vergadering,…. Deze toestellen duiken echter ook op tijdens minder voor de hand liggende activiteiten, zoals tijdens het kijken naar een culturele voorstelling, tijdens het uitvoeren van een hobby of zelfs tijdens een diepgaand gesprek met een vriend(in). Kunnen mensen nog wel een dag zonder hun smartphone? En verder, leidt het actief gebruik van een smartphone niet tot meer stress?

De verplaatsingen van en naar het werk en de momenten waarop we ‘een frisse neus halen’, waren vroeger geassocieerd met rust en ontspanning en ze boden de kans het hoofd even leeg te maken. Nu gaan deze ogenblikken echter vaak gepaard met onder andere een voortdurend gevoel van bereikbaar te moeten zijn of met de wens dit niets-doen op te vullen met een nuttigere bezigheid, zoals het checken van de sociale media of het uitvoeren van taken die nog voltooid moeten worden. Het lijkt of we evolueren naar een tijdperk waarin mensen ook in hun vrije tijd steeds bereikbaar moeten zijn. Het is alsof velen met hun aandacht bij hun telefoon of tablet zitten, eerder dan bij wat er in hun omgeving gebeurt.

Op de straat zie je steeds vaker mensen met hun gsm krampachtig in de hand. Op deze manier kan er onmiddellijk gereageerd worden op een binnenkomende oproep of op een binnenkomend bericht. De gsm kan voor jongeren ook een handige manier zijn om zichzelf een houding te geven. Alleen zitten en niets doen lijkt taboe geworden en het lijkt mensen een ongemakkelijk gevoel te geven.

uso-de-móviles

Jongeren spreken elkaar ook veel minder aan op straat. Gary Turk uit de bezorgdheid dat de smartphone een belemmering kan vormen voor het maken van nieuwe sociale contacten. Ik probeerde hier de laatste dagen op te letten: ik werd enkel aangesproken door mensen van oudere generaties op straat, al kan dit natuurlijk ook toeval zijn.

Het Facebookgebruik was de voorbije jaren een van de meest opvallende trends. Gary Turk start zijn video dan ook niet onterecht met de opmerkelijke zinnen: ‘ik heb 422 vrienden, en toch ben ik eenzaam. Ik spreek iedere dag tegen hen, maar toch kent geen van hen me echt’. Een aspect van Facebook dat mij zorgen baart, is het werken met statusupdates waarin mensen de kans krijgen foto’s en statussen te delen met de rest van de wereld. Contactpersonen worden op deze manier dan ook vaak op de hoogte gebracht van anderen hun topmomenten in de week. Dit kan de verwachting creëren voor jongeren dat zij steeds gelukkig moeten zijn en dat slechtere momenten vreemd, ongewenst, of zelfs afwijkend zijn. Verder schuilt hier volgens mij het gevaar in dat thuisblijvers zich onzekerder of zelfs buitengesloten gaan voelen. Het lijkt alsof een norm gecreëerd wordt waarbij men steeds plezier moet maken en sociaal hoort te zijn.

Een volgend punt van belang betreft het succes van de iPad, laptop en tablet bij jongere kinderen. Naast de educatieve voordelen van deze toestellen, lijkt het mij erg belangrijk dat kinderen wel nog voldoende de kans krijgen om buiten te spelen met kun vrienden. Het is moeilijk in te beelden hoe de kinderen van vandaag met elkaar zullen omgaan in de toekomst als ze van jongs af aan, in hun cruciale leerjaren, al opgroeien met deze individuele computermaatschappij.

kidsoncomputers

Uiteraard heeft het gebruik van deze nieuwe toestellen ook enorm veel voordelen en het is niet mijn bedoeling deze helemaal af te breken. Deze video vormt een ideale aanzet om eens bij de (negatieve) gevolgen van iPhones en smartphones stil te staan en bewust te worden van de eigen intensiteit van het gebruik, al is het maar voor 1 dag. Heeft de maatschappij deze toestellen echt nodig op elk moment van de dag? Is het gebruik hiervan een gewoonte aan het worden; vormt het een soort van automatisme in het doen en laten van de mens?

smartphones-used-impulsively-300x199

“So look up from your phone, shut down that display,
Take in your surroundings, make the most of today”

Noot: Voor mensen die geïnteresseerd zijn in wetenschappelijk onderzoek naar Facebook: Eveline Teppers, een doctoraatsstudente binnen mijn onderzoeksgroep, voert onderzoek naar de relatie tussen Facebookgebruik en eenzaamheid. Er is een grote kans dat zij binnen een aantal weken over haar bevindingen zal rapporteren in de blog.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s