Ziekte-identiteit bij jongeren met type 1 diabetes: de eerste resultaten

Dit blogbericht bouwt verder op het blogbericht van Koen Luyckx dat twee maanden geleden verscheen: “Ziekte-identiteit: Wat is het en wat zijn mogelijke implicaties ervan?” Daarin werd uitgebreid uitgelegd wmhAUVGGat we verstaan onder ziekte-identiteit. Kort gezegd gaat ziekte-identiteit over de mate waarin het hebben van een chronische medische ziekte, zoals type 1 diabetes, al dan niet een plaats krijgt in iemands zelfbeeld of identiteit. Op basis van de literatuur lijken er vier manieren te zijn waarop de ziekte een plaats kan krijgen in iemands identiteit. Ten eerste kan iemand zich volledig overspoeld of gedomineerd voelen door zijn/haar ziekte, hij of zij heeft dan niet enkel diabetes maar is bovenal diabeet (overspoeling). Ten tweede kan iemand zijn/haar ziekte verwerpen als deel van zijn/haar identiteit, waardoor het bestaan van de ziekte als het ware ontkend wordt (verwerping). Ten derde kan iemand zijn/haar ziekte ervaren als een deel van zijn/haar identiteit naast andere onderdelen van die identiteit, zonder dat de ziekte allesoverheersend is zoals bij overspoeling (aanvaarding). Ten slotte, voelen sommige mensen zich verrijkt door hun ziekte (verrijking). Daarmee bedoelen we dat iemand, ondanks de negatieve gevolgen, ook positieve gevolgen kan ervaren van zijn/haar ziekte, bijvoorbeeld meer kunnen genieten van de eenvoudige dingen in het leven.

Type 1 Diabetes

Binnen ons onderzoekcentrum onderzoeken we hoe deze vier ziekte-identiteitennVRLxQe samenhangen met iemands psychologisch functioneren. We onderzochten dit voor het eerst bij jongeren (14-25 jaar) met type 1 diabetes, of ‘suikerziekte’ in de volksmond. De behandeling van type 1 diabetes bestaat onder meer uit het volgen van een dieet, het controleren van de bloedsuikerspiegel op regelmatige tijdstippen en het dagelijks inspuiten van insuline. Deze behandeling is noodzakelijk om gezondheidsproblemen te vermijden, maar vraagt heel wat verantwoordelijkheid en zelfdiscipline en is soms moeilijk te combineren met de typische interesses en bezigheden van jongeren (zoals het uitgaan met vrienden).

Ziekte-identiteit en ziekte-ervaring

Uit de eerste resultaten blijkt dat jongeren die de neiging hebben om hun ziekte te verwerpen of erdoor overspoeld te geraken, hun ziekte als negatief ervaren. Zo maken ze zich veel zorgen over hun ziekte, ervaren ze een sterke invloed van hun ziekte op hun leven, ervaren ze veel negatieve emoties omtrent hun ziekte en hebben ze niet het gevoel dat ze hun ziekte en de behandeling onder controle hebben, door bijvoorbeeld medicatie te nemen. Jongeren die hun ziekte aanvaarden daarentegen, maken zich weinig zorgen over hun ziekte, ervaren weinig invloed van hun ziekte, ervaren weinig negatieve emoties omtrent hun ziekte en hebben wel het gevoel dat ze hun ziekte en de behandeling onder controle hebben. Jongeren die zich verrijkt voelen door hun ziekte hebben ook een positieve ervaring rond hun ziekte, aangezien ze het gevoel hebben dat ze hun ziekte en de behandeling onder controle hebben.

Therapietrouw en psychologisch functioneren

We zijn ook geïnteresseerd in de rol die deze vier ziekte-identiteiten spelen in therapietrouw en het psychologisch functioneren van jongeren met type 1 diabetes. Zoals eerder vermeld werd, moeten deze jongeren een intensieve behandeling/therapie volgen. Hoe goed ze zich aan deze behandeling houden, noemen wij therapietrouw. Psychologisch functioneren gaat heel algemeen over de mate waarin iemand zich gelukkig of ongelukkig voelt. Dit werd nagegaan door de mate waarin jongeren depressieve symptomen ervaren en de mate waarin ze tevreden zijn over hun leven te bevragen. Uit onze resultaten blijkt dat jongeren die de neiging hebben om hun ziekte te verwerpen of erdoor overspoeld te geraken, zich weinig aan hun dagelijkse behandeling houden, veel depressieve symptomen ervaren en weinig tevreden zijn over hun leven. Het omgekeerde doet zich voor bij jongeren die hun ziekte aanvaarden of zich erdoor verrijkt voelen. Zij houden zich wel aan hun behandeling, ervaren weinig depressieve symptomen en zijn tevreden over hun leven.

Voorlopige conclusie

Uit onze resultaten blijkt dat er vier ziekte-identiteiten bestaan bij jongeren met type 1 diabetes: overspoeling, verwerping, aanvaarding en verrijking. Deze ziekte-identiteiten blijken een rol te spelen in de manier waarop jongeren hun ziekte ervaren, in hun psychologisch functioneren en in de mate waarin ze trouw zijn aan hun behandeling. Overspoeling en verwerping blijken algemeen maladaptieve manieren te zijn om de ziekte een plaats te geven in de eigen identiteit. Aanvaarding en verrijking blijken meer adaptieve manieren te zijn. Deze eerste bevindingen wijzen er alvast op dat jongeren met een chronische ziekte hun ziekte moeten leren aanvaarden als een deel van wie ze zijn, naast de andere aspecten van hun identiteit, zoals vriendschapsrelaties.

Leen Oris

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s