Internet gebruikers zijn niet per se eenzamer

Onlangs publiceerde Aleid Truijens een column in de Volkskrant waarin ze een rapport van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkelingbesprak (OESO) besprak. In dit rapport werd het ict-gebruik binnen scholen in 64 landen bekeken. Naar aanleiding van het lezen van de column hebben wij een reactie geschreven (en ingestuurd) aan de Volkskrant.

In haar column concludeerde mevrouw Truijens namelijk dat OESO-rapport het aangeeft dat internetgebruik schadelijk is voor kinderen. Zij zegt hierover onder andere dat ‘kinderen die veel op internet zitten, vaker melden dat ze zich eenzaam voelen’.

Het moet echter benadrukt worden dat er in het OESO-rapport enkel wordt gesproken over internetgebruik voor niet-schoolse doeleinden. Het gaat dus niet over algemeen internet gebruik, wat mevrouw Truijens hier wel doet vermoeden. Daarnaast lijkt het in deze uitspraak alsof er een soort continuüm bestaat waarin meer internetgebruik samenhangt met meer eenzaamheid. Als je echter goed naar de resultaten van het rapport kijkt, lijkt deze conclusie niet overeen te komen met de data.

Sociale interacties

Ten eerste blijkt dat jongeren die extreem veel buitenschools internet gebruiken inderdaad meer eenzaamheid rapporteren dan jongeren die gemiddeld tot veel buitenschools internet gebruiken.

Ten tweede rapporteren óók jongeren die heel weinig buitenschools internet gebruiken dat zij eenzamer zijn dan jongeren die gemiddeld tot veel buitenschools internet gebruiken. Met andere woorden, het zijn de extreme vormen van (veel en weinig) buitenschools internetgebruik die samenhangen met eenzaamheid.

De bevinding dat zowel veel als weinig internetgebruik schadelijk kan zijn, is op zichzelf niet verrassend. Velen zullen zich ervan bewust zijn dat overmatig internetgebruik ten koste kan gaan van offline sociale ervaringen. Door de tijd die jongeren op internet zitten is er letterlijk minder tijd om met anderen door te brengen.

Aan de andere kant is het ook zo dat jongeren die het internet heel weinig gebruiken, mogelijkheden tot sociale interactie mislopen. Via het internet en de sociale media is het tegenwoordig veel makkelijker om contact met familie, vrienden, collega’s en kennissen te onderhouden, ook als we niet bij hen in de buurt zijn. We kunnen misschien zelfs wel stellen dat sociale media essentieel zijn geworden voor ons sociale leven. Een balans vinden tussen offline en online sociale interacties lijkt dus belangrijk.

het zijn de extreme vormen van (veel en weinig) buitenschools internetgebruik die samenhangen met eenzaamheid

Motieven om internet te gebruiken

Een andere belangrijke bedenking bij de conclusies van het OESO-rapport en mevrouw Truijens is dat onderzoek heeft aangetoond dat niet de tijdsduur van, maar de motieven voor internetgebruik samenhangen met eenzaamheid. Eveline Teppers van de KU Leuven liet bijvoorbeeld in haar proefschrift zien dat jongeren die Facebook gebruiken om hun gebrekkige offline sociale vaardigheden te compenseren, vijf maanden later meer eenzaamheid rapporteerden. Daarnaast bleek dat jongeren die Facebook gebruikten met het motief om nieuwe mensen te ontmoeten, vijf maanden later juist minder eenzaamheid rapporteerden.

Het opiniestuk van mevrouw Truijens geeft aan hoe gemakkelijk het is om internet als iets goeds of slechts te bestempelen. In werkelijkheid ligt het echter genuanceerder.

De reactie is ook terug te lezen op http://www.volkskrant.nl/opinie/online-kinderen-zijn-niet-per-definitie-eenzamer~a4154159/

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s