Wetenschappelijk bewijs voor de vermomming van Superman

3b621205764fcb28af4dc6bf3e22c1a9

Gebruik wat gel en zet een bril op, niemand zal je dan herkennen als Superman!

In de fictieve stad Metropolis bestrijdt Superman de misdaad, terwijl zijn alter ego, Clark Kent, werkt als journalist. Er zijn kleine uiterlijke verschillen tussen de twee personages, maar het meest opvallende en herkenbare verschil is dat Clark Kent een bril draagt en Superman niet. Toch herkennen de andere bewoners van Metropolis Clark Kent niet als Superman. Onderzoekers vroegen zich daarom af of zoiets simpels als het opzetten van een bril herkenning door andere mensen kan verminderen.

Eerder onderzoek vroeg deelnemers om een aantal foto’s uit hun hoofd te leren en vervolgens in een nieuwe reeks foto’s aan te gegeven of ze de persoon op de foto al eens eerder hadden gezien. Deelnemers herkenden gezichten minder goed als deze eerst met bril en daarna zonder bril, of vice versa, werden getoond. Deelnemers konden personen makkelijker herkennen als zij op de foto’s consistent wel of geen bril droegen.

Een mogelijke verklaring voor deze bevinding is dat we vuistregels gebruiken voor herkenning van mensen, dieren en objecten. In ons brein worden herinneringen aan mensen gecategoriseerd, oftewel in hokjes geplaatst. Zo zal iemand met bruin haar in het hokje ‘bruinharigen’ worden geplaatst. Dezelfde regel wordt ook toegepast bij belangrijke accessoires zoals een bril. We plaatsen iemand in het hokje ‘brildrager’ of ‘geen brildrager’. Als we moeten beoordelen of we iemand met een bril eerder hebben gezien, gaan we zoeken in ons binnen het hoekje ‘brildrager’. Als we deze persoon wel eerder hebben gezien maar toen in het hokje ‘geen brildrager’ is geplaatst,  hebben we moeite deze persoon te herkennen. Onze vuistregel past dan niet meer en ons geheugen wordt dan eigenlijk voor de gek gehouden.

Het is echter niet alleen het hokjes-denken dat problemen veroorzaakt bij de herkenning van mensen. Ook bij de directe herkenning gaat het mis. In recenter onderzoek werden mensen gevraagd om twee tegelijk gepresenteerde foto’s te beoordelen. De deelnemers moesten bij elk fotopaar aan geven of het dezelfde persoon was of twee verschillende personen waren. Daarbij waren er steeds drie mogelijkheden: 1) op beide foto’s werd een bril gedragen; 2) op beide foto’s werd geen bril gedragen; 3) op één van de twee foto’s werd een bril. Er was geen tijdsbeperking, de deelnemers mochten zo lang als ze wilde nadenken of het foto’s van dezelfde persoon was of niet. Klinkt niet zo moeilijk, toch?

Maar wat bleek, mensen zijn minder snel en minder goed in het matchen van gezichten wanneer op de ene foto een bril werd gedragen en op de andere foto niet. Als slechts op één van de twee foto’s een bril werd gedragen, werd er vaak onterecht gedacht dat het verschillende personen op de foto’s waren.

Kortom, het lijkt er dus op dat het opeens dragen van een bril (of het afzetten ervan) een effectieve “vermomming” is in het dagelijks leven. De methode die Superman, oftewel Clark Kent, gebruikt om zich te vermommen is dus zo gek nog niet!

Referentie

Kramer, R.S.S. & Ritchie, K. L. (2016) Disguising Superman: How glasses affect unfamilier face matching. Applied Cognitieve Psychology. DOI:10.1002/acp.3261

http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/acp.3261/full

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s