Ben jij als vriend belangrijker dan je zelf zou denken bij de behandeling van een chronische ziekte?

Het belang van vriendschap voor jongeren met type 1 diabetes

Je hebt waarschijnlijk al eens gehoord van type 1 diabetes (misschien via onze blog!). Waarschijnlijk weet je dan ook dat het relatief gezien een veel voorkomende chronische ziekte is bij jongeren. Misschien ken je zelfs iemand in je omgeving met type 1 diabetes. En heel misschien ben je zelfs goed bevriend met iemand die deze chronische ziekte heeft. Indien dat het geval is, dan ben jij misschien belangrijker voor deze persoon dan je zelf zou denken.

Type 1 diabetes is niet geneesbaar, maar er valt wel goed mee te leven, mits de patiënt zich houdt aan een intensieve dagelijkse behandeling. Zo dient men op dagelijkse basis bloedwaarden te mhands-755751_1920eten en het lichaam te voorzien van insuline. Daarenboven dient men zich te houden aan een streng dieet, waarbij het voor sommigen zelfs belangrijk is iedere calorie die het lichaam binnenkomt te tellen. Ten slotte is het voor patiënten, meer nog dan voor andere jongeren, belangrijk om voldoende te bewegen. Dag in dag uit nadenken over en bezig zijn met die therapie vergt een niet te onderschatten inspanning van patiënten, wat erg belastend kan zijn. De stress die zo’n therapie met zich meebrengt zorgt ervoor dat sommige jongeren hun behandeling minder goed opvolgen. Een steunende sociale omgeving is dan ook van groot belang in de omgang met type 1 diabetes.

Ongeveer een jaar geleden onderschreef Sofie Prikken op deze blog het belang van een warm gezinsklimaat voor het welzijn en de therapietrouw van patiënten. Naast ouders, maken vrienden echter ook een belangrijk deel uit van de sociale context van adolescenten. Meer nog, gedurende de overgang naar de volwassenheid worden jongeren minder emotioneel afhankelijk van hun ouders en worden hun banden met vrienden hechter. Het belang van vrienden voor het emotioneel welbevinden van gezonde adolescenten en jongvolwassenen wordt dan ook door talrijk onderzoek onderschreven. Wij vroegen ons af wat vrienden kunnen betekenen voor jongeren met type 1 diabetes.friendscampfire

Ons onderzoek toonde aan dat patiënten die veel emotionele steun van vrienden ervaren, een jaar later minder stress ondervinden omwille van hun diabetes. Deze steun van vrienden bleek belangrijk te zijn bovenop de emotionele steun van ouders, wat dus het belang van vrienden bij deze jongeren nog eens in de verf zet. We vonden echter ook dat vrienden niet altijd een positieve invloed hebben voor jongeren met type 1 diabetes. Sommige patiënten ervaren namelijk nu en dan een sociale druk om ‘erbij’ te horen, wat dan ten koste gaat van hun therapietrouw. Om een voorbeeld te geven, wanneer enkele vrienden van een patiënt beslissen om gezellig met z’n allen ne goeje frit te gaan halen, kan het moeilijk zijn voor die patiënt om zich aan zijn/haar dieet te houden en niet mee te gaan, bijvoorbeeld vanwege de angst iets leuks te moeten missen. Van patiënten die hier vaker last van hebben, zeggen we dat ze een ‘te grote gerichtheid op leeftijdsgenoten’ vertonen. In onze studie ervaarden patiënten met een te grote gerichtheid op leeftijdsgenoten een jaar later meer stress ten gevolge van hun behandeling. Dus hoe meer sociale druk patiënten ervaren, hoe slechter ze zich een jaar later voelen over hun therapie.friendsfood

Vrienden kunnen er dus mee voor zorgen dat iemand met type 1 diabetes zich goed in zijn/haar vel voelt en geen onnodige stress ervaart ten gevolge van de ziekte. Daarom de volgende praktische tips, voor moest je iemand kennen of bevriend zijn met iemand met type 1 diabetes. Je kan er bijvoorbeeld voor zorgen dat je de ziekte bespreekbaar maakt. Dit kan je doen door het onderwerp niet uit de weg te gaan. Wanneer de patiënt voelt dat er over de ziekte kan worden gesproken, dan zal de patiënt zich meer op zijn/haar gemak voelen. Dus door af en toe interesse te tonen over de ziekte naar de patiënt toe, kom je zelf ook meer te weten over de behandeling en kan je hier makkelijker rekening mee houden in de toekomst. Dit brengt ons bij het tweede punt. Door rekening te houden met de intensieve behandeling, geef je de patiënt de tijd en ruimte om de behandeling goed op te volgen. Voor je beslist om met z’n allen fastfood te eten, kan je dus best even polsen bij de patiënt of hij/zij dit ziet zitten of kan je proberen om alternatieven te bedenken. Ten slotte kan je de patiënt eventueel assisteren bij bepaalde aspecten van de behandeling, maar zeker hier is voorzichtigheid een schone deugd. Sommige patiënten aanvaarden hun ziekte nog niet helemaal, en voor hen kan deze diabetes-specifieke hulp nogal opdringerig over komen, zeker als je niet heel goed bevriend bent met de patiënt. In de meeste gevallen zullen het de ouders en de betrokken arts zijn die zich ontfermen over de specifieke aspecten van de behandeling en dat is vaak ook voldoende. In onderzoek dat momenteel loopt aan ons centrum gaan we na in welke mate patiënten diabetes-specifieke steun van vrienden appreciëren.

Dus hoe belangrijk kan jij als vriend zijn voor iemand met type 1 diabetes? Uiteraard is een arts van groot belang bij de behandeling van type 1 diabetes, maar ook jij kan er wel degelijk voor zorgen dat iemand met die ziekte zich goed in zijn/haar vel voelt. Jouw rol bij de behandeling van diabetes is misschien een minder directe rol dan die van de arts, maar ze valt zeker niet te onderschatten!

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s